Rassisme


Daar is iets wat my nogal pla.

Rassisme.

En die manier hoe dit aanhoudend aandgeblaas word.

 

Ek dink aan die ster op sekere sportspanne se moue.

Ek dink aan plaasaanvalle.

Ek dink aan ministers en adjunk-ministers en ander mense wat dinge sê wat nie gesê hoef te word nie.

Ek dink aan die maniere hoe sekere groepe se culture nie eers genome word op skool nie.

Ek dink aan die maniere hoe daar net van ‘n sekere oogpunt uit na geskiedenis verwys word (in skole se handboeke en op radiostasies).

Ek dink aan die gedurige naamveranderinge.

Ek dink aan die woorde wat NOGSTEEDS gebruik word deur ons ouers (en baiekeer deur ons jonges ook!) om na sekere rasse te verwys!!!! (Dit maak my woedend om dit te hoor!!)

Ek dink aan ‘n onderhoud wat gevoer is met die skrywer van For whites only.

 

Is rassespanning nie juis as gevolg van ‘n “ons/julle”-houding nie?

En daar is sekerlik soveel voorbeelde daarvan.

 

Ek is trots daarop om ‘n Afrikaanse, blanke Suid-Afrikaner te wees.

Ek vier Geloftedag, maar soek ook ‘n stukkie versoening daaruit. (More is mos “Versoeningsdag” vir Suid-Afrikaners en “Geloftedag” vir Afrikaanse blankes.)

Ek is bly daaroor dat die plek waar ek more Geloftedag vier, dit reggekry het om die klem duidelik te laat val op die gelofte teenoor God, en nie die blankes vs. swartes houding neem nie.

 

Ek is glad nie ten gunste van die verandering van straatname en dorpsname nie. Maar dit gebeur. As ons gedurig daarteen gaan vasskop, wie wen dan? Ek sê nie ons moet ophou veg vir die behou van Pretoria en Pretoriusstraat nie. Maar as dit deur die proses gegaan het, en die naam het verander, aanvaar dit.

 

Ek luister na ‘n radiostasie. Daar word nogsteeds gebruik gemaak van al die ou name. En Die Stem word steeds gespeel. Asof dit steeds die volkslied is. Watter volk?

Ek is ‘n Suid-Afrikaner. En natuurlik is deel van my Suid-Afrikaner wees ook om ‘n Afrikaanse blanke man te wees.

Maar is dit nie dalk belangrik om vrede te maak met sekere goed en te begin kyk na hoe ons ‘n nasie kan bou waarop on kinders gaan trots wees nie?

 

Hoe lank nog gaan “ons” verwag dat “hulle” by ons moet aanpas?

Hoe kan “ons” verwag dat “hulle” gaan verstaan, as “ons” nie vir “hulle” verduidelik nie?

Hoe kan “ons” verwag om met “hulle” te praat, as “ons” nie moeite doen en in “hulle” leefwêreld inbeweeg nie?

 

Ek dink “ons” het nog nie naastenby genoeg moeite gedoen om in mekaar se skoene te stap nie.

Ek hoop jy hoor die “ons”, want daar is baie mense wat regtig moeite doen om by ander uit te kom en hoor hoe ‘n ander dink en voel en beleef. Maar dit gebeur nog te min.

 

Hoe kan jy meer moeite doe nom na ‘n ander uit te reik?

Hoe kan jy in iemand anders se skoene stap?

Hoe kan jy op praktiese maniere by iemand anders uitkom en hoor wat hulle behoeftes, gevoelens, ervaringe is?

Hoe kan jy help om rasseverhoudinge te verbeter?

Wil jy help om rasseverhoudinge te verbeter?

Wat irriteer jou?


Iewers het ek raakgelees: “Wat irriteer jou?”

Ek wil die vraag vir jou vra… Wat irriteer jou?

 

Ek antwoord sommer gou my eie vraag…

 

         Wat my deesdae irriteer, is mense wat aan die linkerkant by my verby ry, terwyl daar nie ‘n baan is vir verkeer nie. Gewoonlik is dit spitverkeer. En daar is reeds ‘n lang ry karre wat wag vir die verkeerslig of stopstraat. Almal wag hulle beurt af. Dan sal iemand verby jou jag aan die linkerkant, baiekeer ‘n klomp stof ry, en dan daar voor gaan indruk, om ook oor die straat te kom. Gevolglik moet ek nog langer wag. Sy verskoning is waarskynlik heel geldig… Hy kan nie laat kom vir sy volgende afspraak nie. Wel, eintlik ‘n swakkerige verskoning, want meeste in die lang ry karre wat wel hulle beurt afwag, is waarskynlik ook oppad na ‘n afspraak.

 

         Nog iets wat my irriteer: Mense wat al swat gebeur in SA blameer op rassisme, regstellende aksie, ens… (Dalk veralgemeen ek baie erg daarmee, maar na verlede Sondag se Rapport, is dit hoe ek die afgelope ruk voel.)

 

         As ek mense sien en dit lyk of hulle my ken OF hulle lyk bekend, maar ek kan nie onthou vanwaar af ek hulle ken nie. Ek weet nooit of ek so iemand moet groet of nie moet groet nie. (Dis dalk nie regtig ‘n irritasie nie)

 

         Ek loop iemand raak wat ek ken, en ek weet daardie persoon ken my (hy’t my Sondag in die kerk gegroet!). Hy kyk my direk in die oë, en loop dan verder asof ek deurskynend is. En dit irriteer my nog méér as ek gegroet het en hy groet nie terug nie. (En as daardie persoon my dan Sondag vra waarom ek hom nie groet in die Mall nie, wel….)

 

         Anglisismes… Engelse woorde wat direk in Afrikaans gesê word, terwyl daar klaar twee moontlike Afrikaanse woorde daarvoor bestaan. Mens hoor die goed nogal baie van kansels af (weet, die predikante gebruik dit), en mense wat werk vir ATKV van alle plekke! En op RSG… luister bietjie.

 

So, wat irriteer jou?

Hoe om jou lewe te verwoes …


Johan Smith is een van my predikante by NG MoreletaPark. Hy is die hoof van die jeugbediening daar. Hy werk al omtrent 20 jaar met jeug (veral hoërskooljeug). Hy het al heelwat boeke geskryf. Voordat hy by NG Moreleta begin werk het, was hy ‘n professor in ekonomie (of so iets – ek weet iemand sal my reg help), en daarom staan hy bekend as Prof of Proffie by baie mense.

 

Ek het baie onlangs een van sy nuwe boeke klaar gelees: Hoe om jou lewe te verwoes voordat jy 16 is

 

Drie goed wat ek geleer het (of ten minste waarvan ek herinner is), was:

         Johannes 10:10 – ‘n Dief kom net steel en slag en uitroei (1983-vertaling = “verwoes”); Ek het gekom sodat hulle die lewe kan hê, en dit in oorvloed.

Die duiwel is die dief van ons lewens én ons geluk (op aarde én in die hemel). Hy wil nie hê on moet gelukkig wees nie. Een van sy groot doelwitte is om die teenoorgestelde vir ons te gee as wat Jesus vir ons wil gee. En Jesus wil vir ons ‘n lewe van oorvloed gee! (Let wel: Nie nét finansieël nie!)

         Daar is uiteindelik net twee meesters in die lewe. Ek haal Prof se woorde aan in sy boek, op bl. 135: “Die een is vol liefde en gee om vir jou. Hy is altyd daar om jou op te tel en te help – maak nie saak hoe swak jy voel nie. Hy het ‘n duur prys betaal deur vir jou aan die kruis te sterf. Die ander meester buit jou uit en wil jou dood hê. Hy bide aan jou sy eie krag en kennis. Hy maak van jou ‘n slaaf en gevangene. As jy val en lê, sal hy nog verder op jou trap ook en jou los dat jy sterf.”

         Niemand van ons kan onafhanklik bly nie. As jy vir die een se waardes kies, kies jy teen die ander een se waardes. As jy kies om die een te volg, kies jy om die ander een nie te volg nie. En dit help nie om neutral te wil bly nie. Want as jy verkies om vir nie een van die tweet e kies nie, beteken dit eintlik dat jy kies teen die lewe; dus kies jy die dood (en ook die een wat dood maak).

Dis maar net van die lesse waaraan ek heinner is.

 

Prof se eintlik bedoeling is om mense (jongmense; maar ek dink enige mens) te wys hoe 15 maklike besluite ‘n gemors van jou lewe kan maak.

 

Die 15 goed wat hy bespreek, is die volgende:

         Vergelyk jou met ander

         Selfmoord

         Misbruik van tegnologie

         Waardelose lewe

         Hoogmoedigheid

         Ouers verwerp en/of ignoreer

         Rook

         Dwelm gebruik

         Ignoreer van grense en dissipline in die ouerhuis

         Voorhuwelikse seks en losbandigheid

         Alkohol misbruik

         Pornografie blootstelling

         Verkeerde vriende en negatiewe groepsdruk

         Eetversteurings

         Okkultisme en New Age

 

Hy skryf wel die boek vir hoërskoolkinders, maar ek dink ons almal kan daaruit leer. (En dit sal beslis ‘n baie goeie geskenk wees!) Kry gerus die boek vir jouself. Vra daarvoor by CUM of Gospel Direct, of enige ander goeie boekwinkel. (Ek het myne gekry by NG MoreletaPark se boekwinkel)

 

Kyk weer na die lysie hierbo.

Hoe lyk jou lysie? Wat is daar in jou eie lewe waarvoor jy moet oppas? Wil jy dit dalk met ons deel. Selfs net jou top 5?

As jy ouer is (en dalk ‘n ouer is van kinders), lyk jou lysie dalk radikaal anders. Wil jy dit nie dalk ook met ons deel nie?

Of dalk het jy juis deur diep waters gegaan en noudat jy ouer is, kan jy dalk raad gee oor wat om te vermy; en jy het dalk 5 goed wat groot is wat nie gemention word hierbo nie. Wil jy dit nie dalk ook met ons deel nie?

En terwyl jy na die lysie kyk, watter tipe ondervinding het jy al gehad met van die genoemde goed?

Menslike nommers by God?


Ek het vir ‘n deel van my lewe gewerk by ‘n skool. As jeugwerker/berader. Ek het awesome jare daar gehad. Ek gaan kuier nog gereeld daar. Dis vir my mooi om te sien hoe mense daar groei. Mense wat ek leer ken het as onseker, skaam graad 8’s, wat volgende jaar graad 9, 10, 11 en 12 toe gaan, en no gander wat klaar maak met skool. Kinder swat al hoe nadir kom aan volwasse wees. Mense wat vriende en vriendinne geword het.

Volgende jaar is ek al drie jaar lank “weg” by die skool. Ek is “weg” daar toe volgende jaar se matrieks nog graad 9 was. Ek het nogal ‘n sterk verhouding met hulle opgebou.

Deur die afgelope jaar het ek twee keer heel skokkende gesprekke gehad, Elke keer was die meisie wat ek nie geken het nie, en dan wil ek hoor vanwaar hulle gekom het. Die gesprekke het iets soos volg geklink:

            Ekke: “Haai. In watter graad is julle?”

            Persoon: “ Graad 11.”

Ekke: “O. Wanneer het julle in die skool gekom?” (Ek het gehoop hulle sal se “vroeer die jaar”)

            Persoon: “Aan die begin van graad 8.”

Dis vir my sleg. Twee mense wat ej nie ken nie, in ‘n groep met wie ek so goed oor die weg kom! (Vir ander klink dit normal, maar dalk sal jy netnou weet waarom dit sleg is vir my.)

 

Ek het nogal baie bewus geraak van iets. Ek hoop wat ek se maak sin, want dis net ‘n klomp gevoelens wat ek tik/skryf wat huidiglik in my hart is.

Hoe maklik is dit on die “famous” mense te ontmoet, te leer ken, en te onthou.

Hoe moeilik is dit om moeite te doe nom die “unknowns” te leer ken.

 

Wie se skuld is dit?

Om dit te beantwoord, moes ek eers vir myself vra… “Wie is die famous en die unknowns?”

 

“Famous” val in ‘n paar groepe… (Dalk erken jy jouself in party van die groepe):

         Sportspelers (normaalweg ook net sekeres!)

         Akademiese sterre (tot so die top 50, miskien nog minder!)

         Kulturele heroes (party koorlede en revuelede, minder vorrtrekkers, ens.)

 

Unknowns:

         VCSV-lede en –leiers

         Skaakspelers

         Die bekende term… “sluipers”

 

Let wel: As jy in albei die groepe val, dan skakel dit jou outomaties uit van ‘n “unknown” tot ‘n “famous”.

 

Ek het ‘n vriendin. Sy is ‘n onderwyseres by ‘n groot skool.

By ‘n groot skool is dit maklik om sekere kinders mist e kyk. (Wie se skuld is dit? Ek weet nie…)

Op ‘n slag het sy uitgereik na een van die sluipers is haar voogklas. Dalk eerder ‘n super-sluiper (as jy kyk na die klas waarin hy was!)

Hy doen nie sport nie. Hy bly ver.

Hy’s nie groot op kultuurgebied nie.

Hy is ook nie baie sterk op akademiese gebied nie. (Dalk sou hy gewees het as hy nie so bekommerd was oor sy ma wie kanker het nie).

As gevolg van hierdie drie goed, is daar nie veel kinder swat hom raaksien nie.

Hy rook nie. Hy vleok nie. Hy doen sy huiswerk. Hy’s eintlik ‘n voorbeeldige seun (as is hy nie onder die top 50 van academies presteerders nie). Hy’s nie ‘n “probleemgeval” of ‘n “stoutgat” nie. So hy trek ook nie regtig onderwyseres se aandag nie.

Hy kon maar net sowel ‘n nommer gewees het in die skool.

Toe besoek my vriendin die nommer.

Iemand het belanggestel in hom… .n Mens!

 

Ek het nou die dag ‘n een van die kerke gesit wat ek af en toe besoek. Ek sien toe almal wat in die kerk gesit het. Kinder swat nou nog in skole is en wat die afgelope drie of vier jaar klaar gemaak het.

So ‘n klomp van hulle is die “famous” mense.

         Slimmes

         Sportvrate (of ten minste net rugby-, netbal- of hokkiespelers)

         Selfs ‘n paar kulturele mense

         En die sogenaamde “stoutgatte”

En ek sien toe diegene wat focus op hulle: Onderwysers!

 

Die hartseer ding is dat dit nie net by die skool is wat die nommer-stelsel gevestig het nie. Daar’s ook nommers by die kerk. En so baiekeer is die nommers by die skool ook die nommers by die kerk. (En die kerk is die plek waar die “standaarde” anders behoort te wees!) En daar’s ook nommer by Christelike kampe!!!! (Waar dit beslis anders moet wees!!!)

Ek’s seker jy het dit al gesien: Die domineer/pastor/jeugwerker/jeugleier/groepleier wat meest van sy/haar aandag gee aan die sportiewes, slimmes, rykes en “stoutgatte”. Selfs daardie ouens/meisies wat vanoggend nog hangover gehad het, is vanaand in die “famous” groep (“Red die ongereddes, maar vergeet van die gereddes”-houding of “Mik vir sekere ongereddes en vergeet die res”-houding).

 

Die hartseerder ding, besef ek toe, is date k een van hulle is. Ek is een van daardie mense wat focus op sekeres (en gewoonlik weer van die “nommers” vergeet!).

Wel, ek troos myself hieraan: Dit is ‘n groot skool. En ek werk met baie mense! So ek kan seker maar hier en daar party mense vergeet? Of nie by uit kom nie.

 

En dan kom die gedagte by my op… God is anders. By Hom is daar nie nommers nie.

Psalm 139 vertel hou God intens betrokke is by elke liewe persoon. Hy ken elkeen deur en deur. Hy ken elkeen intiem. Hy het immers elkeen gevorm en persoonlik aanmekaar geweef.

En so as ‘n ekstra gedagte… Jesaja 11:1-5. In vers 3 se Jesaja dat God sal oordeel, maar nie volgens ons standaarde nie (ons kyk mos baie maklik na die uiterlike en gaan op wat ander mense se). Nee, God kyk na die hart van die mens. En Hy maak tyd en leer ‘n persoon ken, uit eie inisiatief en firsthand, nie volgens wat ander se nie! Vers 5, vertel van ‘n Regeerder wat regverdig en betroubaar is!

 

Ek het niks teen sprot nie. Ek is life vir hokkie en krieket en so bietjie tennis. Ek het goeie vriende en vriendinne wat baie sprotief is. En slim mense? Wel, ek het twee onderskeidings gehad die jaar en ek ken seker die hele top 15 van 4 grade by ten minste twee skole! En ek travel maklik om koor en revue te ondersteun!

 

Maar, hoe is ons Vader? Hy is betroubaar. Hy is regverdig. Hy ken almal. Hy doen moeite met elkeen, voordat Hy enige oordele maak oor die persoon. By Hom is daar nie ‘n nommer nie.

Ek weet ek sal onmoontlik nie almal wat in die een skool is ken nie (om nie eers te praat van al die skole waar ek betrokke is nie). Ek wee took ek sal nooit almal ken waar ek eendag gaan predikant gaan wees nie (as die Here wil he ek moet dit doen oor vyf jaar!).

Maar ek weet ook ek wil soos my Vader word. En om dit te doen, moet ek tyd maak om mense te leer ken vir wie ek nie andersins sou tyd maak nie. Dit beteken dalk ek sal uit my comfort zone moet kom en mense leer ken wat ek nie ken nie. Dalk moet ek meer gereeld by ‘n tafel gaan sit waar daar mense is wie ek nie ken nie. Op so manier kan daar dalk minder nommers in my lewe is.

Daar’s mense wat ek ken, wat ek nommers gemaak het deur my optrede teenoor hulle. Jy weet hoe dit is: Soms loop jy ‘n CAN of CUM en jy sien iemand wat jy nie wil groet nie. Wat doen jy? Weet nie. Ek, loop skielik af in die gang waar die bababoeke is, en raak besig op my selfoon, net om seker te maak ek lyk besig! Wel, dis iets wat ook moet stop! (By my, ek weet nie by jou nie)

 

Dink jy dis moontlik dat daar minder nommers in jou lewe kan wees? Hoe kan jy van nommers mense maak?

 

God se karakter


Die Bybel vertel ons van God. In “geleerde kringe”, word gese dat die Bybel vertel van mense se belewenis(se) van God. Daar word baie eienskappe van God gegee, en Sy Name word gegee en dan gekoppel aan spesifieke gebeurtenisse.

Voorbeelde:

         In Psalm 23 is God die Goeie Herder

         In Eksodus 3:15 gee God een van Sy Name (eintlik SY NAAM) vir Moses.

Ek gaan nou nie meer voorbeelde gee nie…

 

Elkeen van ons het sekere belewenisse van God. Elkeen van ons het God op spesifieke en spesiale maniere leer ken deur ons elkeen se geestelike lewens.

 

Watter van God se eienskappe het jy al beleef?

Watter deel/dele van Sy karakter het jy al ervaar en leer ken?

Watter van God se Name het al werklikheid geword in jou lewe?

Se ook hoe dit gebeur het.